सागरापार आणि दशकांचा प्रवास: एका स्काउटची गाथा दहा दिशांचे होकायंत्र: धारवाडपासून जगाच्या क्षितिजापर्यंत
मी अनेकदा धारवाडच्या त्या तांबड्या मातीचा विचार करतो—ते शांत शहर जिथे मी लहानाचा मोठा झालो, जिथे हवेत निलगिरीचा दरवळ आणि डोळ्यांत स्वप्नांची ओढ होती. तेव्हा मी केवळ शाळेच्या स्काउट गणवेशातील एक मुलगा होतो—गळ्यात स्कार्फ, लाकडी वोगल आणि स्काउटची ती खास टोपी. मला तेव्हा कल्पनाही नव्हती की स्काउटचे ते 'दहा नियम' मला भूतानच्या अंधाऱ्या बोगद्यांपासून ते अन्नपूर्णा बेस कॅम्पच्या धवल शिखरांपर्यंत मार्ग दाखवतील.
सुरुवातीची पायवाट: धारवाड ते नवी दिल्ली (१९६९)
या प्रवासाची मुहूर्तमेढ माझे आई-वडील आणि माझे विलक्षण स्काउट मास्टर श्री. एम.एम. लोंढे यांनी रोवली. त्यांनी मला केवळ दोरीच्या गाठी मारण्याचे कौशल्य शिकवले नाही, तर 'स्काउट हा विश्वासार्ह आणि एकनिष्ठ असतो' हा संस्कार दिला. १९६९ मध्ये अमेरिकेतील आयडाहो येथे झालेल्या ७ व्या आंतरराष्ट्रीय स्काउट जांबोरीमध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व करण्याचा बहुमान मला मिळाला. पुढे, तत्कालीन राष्ट्रपती श्री. व्ही.व्ही. गिरी यांच्या हस्ते मला 'राष्ट्रपती स्काउट' पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. तेव्हा मला उमजले की, जर ध्येय प्रामाणिक असेल, तर एका लहान शहरातील मुलगाही जागतिक मंचावर आपल्या देशाची शान वाढवू शकतो.
अभियांत्रिकीतील अचाट टप्पे: भूतान ते मासवा
स्ट्रक्चरल इंजिनिअर म्हणून माझी कारकीर्द ही केवळ नोकरी नव्हती, तर तांत्रिक उत्कृष्टतेचा ध्यास होता. भूतानच्या दुर्गम पर्वतरांगांमधील 'चुका जलविद्युत प्रकल्पा'त काम करताना, ६००० मीटर लांबीच्या बोगद्यात काँक्रीटचे अवाढव्य काम पूर्ण करणे हे एक मोठे आव्हान होते. हिमालयातील ठिसूळ खडकांमुळे होणाऱ्या भूस्खलनावर मात करत आम्ही तो मार्ग प्रशस्त केला.
पुढे, मी बेंगळुरूच्या विकासासाठी आणि विविध आंतरराष्ट्रीय प्रकल्पांसाठी काम केले. सरकारी नोकरीचा त्याग करून मी जेव्हा सारावाक (मलेशिया) गाठले, तेव्हा भविष्याची कोणतीही शाश्वती नव्हती. तरीही, कुचिंगमधील स्टील प्लांटचे डिझाइन असो किंवा क्वालालंपूरमधील आयजेएम (IJM) कंपनीसोबत केलेले राफ्ट फाउंडेशनचे काम—प्रत्येक ठिकाणी स्काउटिंगमधील शिस्तीने मला साथ दिली. बेंगळुरू-मैसूर एक्सप्रेसवे असो वा ईशान्य आफ्रिकेतील इरिट्रिया येथील गृहनिर्माण प्रकल्प, प्रत्येक विटांत आणि पुलाच्या आराखड्यात मी माझे कसब ओतले.
इंजिनांची गर्जना: मोटार रॅली (१९८० चे दशक)
संकटसमयी आनंदी राहण्याचा स्काउटचा नियम मोटार रॅलीच्या खडतर ट्रॅकवर माझी ताकद ठरला. रवीप्रकाश, उदय ईश्वरन आणि विक्रम नरेंद्र यांसारख्या सहकाऱ्यांसोबत 'नेव्हिगेटर' म्हणून मी धूलिकणांशी झुंज दिली. १९८३ ची प्रतिष्ठित K1000 रॅली जिंकणे आणि हिमालयन रॅलीसारख्या जागतिक दर्जाच्या स्पर्धेत भाग घेणे, हे माझ्या आयुष्यातील अविस्मरणीय क्षण आहेत.
सीमेपलीकडील सेवा: संयुक्त राष्ट्रांचे 'ब्लू बेरेट्स'
जेव्हा मी संयुक्त राष्ट्रांच्या (UN) लॉजिस्टिक इंजिनिअरिंग विभागात रुजू झालो, तेव्हा स्काउट नियमांची शिकवण माझी ढाल बनली. काँगोच्या संघर्षग्रस्त भागात रस्ते, पूल आणि हवाई पट्ट्यांची दुरुस्ती करताना अनेकदा जीवाची जोखीम असायची. युगांडातील एंटेबे येथे रिजनल सर्व्हिस सेंटरच्या उभारणीतही माझे योगदान राहिले.
पर्वतरांगांमधील मालगुडी: सेवेचा वारसा
निवृत्तीनंतरही माझ्यातील कार्यमग्नता कमी झाली नाही. नेपालमधील भूकंपात उद्ध्वस्त झालेल्या शाळांच्या पुनर्बांधणीसाठी मी 'स्ट्रीट चाइल्ड' संस्थेसोबत स्वयंसेवक म्हणून काम केले. हा अनुभव मी माझ्या "मालगुडी इन द माऊंटेन्स" या ब्लॉगमध्ये शब्दबद्ध केला आहे. वयाच्या सत्तरीत जेव्हा मी 'अन्नपूर्णा बेस कॅम्प' सर केला, तेव्हा एका तरुण गिर्यारोहकाने माझ्यासोबत सेल्फी घेताना मला "तरुण योद्धा" म्हटले, तो माझ्यासाठी सर्वात मोठा गौरव होता.
अंतिम गाठ
मी माझ्या कुटुंबाला जगातील आश्चर्यकारक ठिकाणे दाखवली—इजिप्तचे पिरॅमिड्स, आयफेल टॉवर, स्टॅच्यू ऑफ लिबर्टीपासून ते नासा आणि स्विस आल्प्सपर्यंत. माझी पत्नी अलका, जी एक उत्तम कलाकार आणि गायिका आहे, तिने या प्रवासात मला खंबीर साथ दिली. आज जेव्हा मी माझ्या जीवनाकडे वळून पाहतो—भूतानच्या खोल बोगद्यांपासून ते जगाच्या शिखरापर्यंतचा हा प्रवास—तेव्हा मी सार्थ अभिमानाने म्हणू शकतो: "मी माझे सर्वोत्तम दिले आहे. मी माझे आयुष्य पूर्णपणे जगलो आहे."
Comments